|
1900 Yılında Türkiyede çalişan Kadın Sayısı Türkiye AB’nin çok gerisinde
Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi’nin (BETAM) yaptığı çalışmaya göre, Türkiye’de kadınların işgücüne katılımı TÜİK verileriyle 2009’da yüzde 26 seviyesindeydi. AB’ye tam üyelik hedefleyen Türkiye için bu kabul edilemez ölçüde düşük. Avrupa Birliği’nde kadın işgücüne katılım oranı ortalaması 2008 itibariyle yüzde 63.9. Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) 2007-2013 yıllarını kapsayan 9’uncu Kalkınma Planı’nda Türkiye’nin kadın işgücüne katılımı ve istihdamında ilerleme kaydedemediğinin altı çiziliyor. 2013’teki kadın katılım oranı yüzde 29.6 olarak öngörülüyor.
BETAM çalışmasına göre, ülkelerarası araştırmalar uzun dönem potansiyel büyüme ile kadınların işgücüne/istihdama katılım oranı arasında pozitif ve güçlü bir ilişkinin varlığını ortaya koyuyor. Türkiye kalkınma sürecinde kadın işgücü faktörünü etkili bir biçimde kullanılıyor. Kadınların işgücüne katılımı açısından Türkiye sadece gelişmiş ülkelerin gerisinde değil, aynı zamanda hızla sanayileşen Asya Kaplanları ile Latin Amerika ülkelerinin de gerisinde. Kadın katılımı açısından Türkiye daha çok Kuzey Afrika ve Ortadoğu ülkelerine yakın duruyor. Türkiye, ortaokul ve üstü eğitime sahip kadınlarda karşılaştırılan ülkelerden yine çok daha kötü bir durumda. BETAM çalışmasında, Türkiye’nin kadın işgücüne katılımda yaşadığı büyük problemleri halletmek için ulaşılabilir bir hedef belirlemesi ve 2023’te kadın katılım oranını yüzde 40 seviyesine çıkarması gerektiği belirtiliyor.
Sanayileşme kadını uzaklaştırdı
Türkiye’de sanayileşme arttıkça kadın işgücüne katılım oranı da düştü. Bunun en büyük nedenini tarım sektöründen hizmetler ve sanayi sektörüne yaşanan geçişler olarak nitelendiren BETAM uzmanları, “Kırdan kente göç eden kadınlar göç öncesinde tarımda istihdam edildikleri için kente göçle beraber tarım dışı sektörde iş bulamamakta, önemli bir kısmı işgücü piyasası dışına itilmektedir. Bu nedenle kadın katılım oranı özellikle 1990’ların başından 2004’e kadar belirgin bir biçimde düşmüştür. Tarımdan gelen çalışabilir kadın nüfusun işgücü piyasasını terk etmesinin en büyük nedeni düşük eğitimdir. Türkiye’de kent düzeyinde 2008 itibariyle lise altı eğitim düzeyine sahip her on kadından sadece biri işgücüne katılırken, bu rakam lise mezunlarında üçe, lise üstü eğitim düzeyinde ise yediye yükselmekte. Yükselen genel eğitim düzeyi nedeniyle 2004 itibariyle kadın katılım oranı çok kısıtlı da olsa yükselişe geçmiştir. Yakın gelecekte bu nesil etkisinin devam etmesi ve kadın katılım oranının daha da yükselmesi beklenmekte” değerlendirmesi yaptı.
BETAM çalışmasına göre, Türkiye düşük katılım oranına rağmen yüksek kadın işsizlik oranlarıyla uluslararası karşılaştırmada kötü bir konumda. Asıl düşündürücü olan ortaokul ve üstü nüfustaki kadın işsizlik oranlarının diğer ülkelere göre aşırı yüksek olması. BETAM çalışmasında şu önerilere yer veriliyor: “Türkiye kadın işgücüne katılım oranında gelişmiş ülkelerle arasındaki uçurumu kapatmak için 2023’te yüzde 40 kadın işgücüne katılım oranını hedeflemeli. Kadın katılım oranının tarihsel evrimine bakıldığında bu hedef oldukça iddialı görünebilir. 2023’teki yüzde 40 oranı Türkiye’nin kadın katılım oranını her yıl bir puanın biraz üstünde arttırması anlamına geliyor. Türkiye, hem potansiyel büyümeyi hem de bu büyümenin istihdam yaratma kapasitesini arttırmak zorunda. Uzun dönem potansiyel büyüme ve kadın işgücüne katılım oranı arasındaki pozitif ve güçlü ilişki Türkiye’nin hedefine ulaşmasını sağlayacak.” |
