 |
 |
|
|
|
||
 |
 |
|
|
|
|
|
 |
Anadoluda Türk Eserleri Ve Bunlar Hakkında Bilgiler Hit: 114 Tarih: 2011-12-27 Ekleyen: medussa |
 |
 »1071malzargirt Savaşı Türklerin Anadoluya Girişi»1919 1923 Yılları Arasında Anadolunun Ekonomik Ve Siyasal Durumu Bu Durumun Kurtuluş Savaşına Etkileri »Anadolu Ezgisi »Anadolu Ezgisi »Anadolu Ezgisi »Anadolu İnsanının Kurtuluş Savaşı Yıllarında Yaşadığı Sıkıntılar Nelerdir ? »Anadolu Insanının Kurtuluş Savaşı Zamanında Yaşadığı Sıkıntılar Nelerdir »Anadolu Medeniyetleri »Anadolu Medeniyetleri Hitit Frig Urartu »ANADOLU NOTLARI »Anadoluda Kurulan Ilk Türk Beylikleri »Anadoluda Kurulan Uygarlıklar »Anadoluda Türk Eserleri Ve Bunlar Hakkında Bilgiler »Anadoluda Yaşamış Ilk Uygarlıkların Yerleşme Ve Ekonomik Faaliyetleri Ve Etkileşimi »Anadoluda Yaşayan Ilk Uygarlıklar Hangileridir? | Anadoluda Türk Eserleri Ve Bunlar Hakkında Bilgiler(İÖ 1200 - 700) İ Ö 1200lerde batıdan gelen Ege Göçlerinin saldırıları eski gücünü kaybeden Hitit İmparatorluğuna son vermiş, başta Boğazköy olmak üzere, bütün Hitit şehirleri yakılıp yıkılmıştır Bu saldırılardan kurtulabilen Hititler güney ve güney - doğu Torosların dağlık bölgelerine çekilerek tarihte son Hitit Beylikleri çağını yaşamışlardır Bundan sonra bir daha merkezi bir Hitit Devleti kurulamamış, Hitit geleneği, bu Hitit Beylikleri tarafından Asurluların sürekli saldırıları ile tarih sahnesinden silindikleri devir olan İ Ö 700 yıllarına kadar devam ettirilmiştir Kargamış, Zincirli, Malatya - Aslantepe, Sakçagözü, Karatepe ve Tell Tayinatda yapılan kazılarda bu dönemin önemli merkezleri açığa çıkarılmıştır Ayrıca aynı çağa ait dağınık eserler de birçok yerlerde bulunmuştur Bu küçük krallıklar İ Ö I binin ilk çeyreğinde, İç Anadolunun kuzey ve batısında Frig, Doğu Anadoluda Urartu, Kuzey Mezopotamyadaki Asur politik güçleri arasında yaşamlarını sürdürmüşlerdir Geç Hitit şehirlerinin etrafı sularla çevrili olup bu şehirlerde idari ve dinsel işlevli anıtsal yapılar, yerleşmenin tepesinde ek bir savunma sistemiyle citadel korunan ana bölümü oluşturmaktadır Kentler, sarayları, caddeleri, anıtsal merdivenleri ve meydanları ile birlikte bir bütün olarak planlanmıştır Saraylar, çoğunlukla bir avlu çevresine yerleştirilmiş birbirlerini bütünleyen yapılardan oluşmuştur Hilani adı verilen, girişi sütunlu, dikdörtgen planlı bu yapılar dönemin özgün bir mimarlık örneğidir Geç Hitit sanatının önemli özelliklerinden biri mimari ile yontuculuğun birlikte uygulanmasıdır Sur duvarlarındaki kapılar, saray cepheleri kabartmalı taş bloklarla (ortostad) kaplanmıştır Bir taraftan Doğu Akdenize, diğer taraftan İç Anadolu üzerinden batıya, Ege kıyılarına uzanan ticaret yolları üzerinde bulunan bu bölgenin sanatında, İ Ö II binin ikinci yarısından gelen Hititli ve Hurri - Mitannili ögelerle beraber Geç Asurun ve İ Ö I binin başından itibaren bölgeye göç edip, yerleşen Aramilerin de etkisi açıkça bellidir Anadolu Medeniyetleri Müzesinde Geç Hitit sanatı taş eserlerde görülmektedir Malatya yakınındaki Aslantepe şehrinin kapısını süsleyen kabartmalar ve iki aslan heykeli, geleneksel Hititli ögeleri yansıtan bir grup olup üzerinde Malatya Beyliği Kralı Sulumelinin tanrı ve tanrıçalara içki sunuşu betimlenmiştir Aslantepe sarayının giriş kısmındaki büyük kral heykeli ise Asur etkileri gösterip, kabartmalardan daha geç bir tarihe ait olduğu anlaşılmaktadır Güney Anadoludaki en önemli Geç Hitit şehir krallıklarından biri olan Kargamışın önemi Mezopotamya ile Anadolu ve Mısırı birbirine bağlayan yolların kavşak noktasında bulunmasındandır Müzede en çok eseri bulunan Kargamışın Uzun Duvar, Kral Burcu, Kahramanlar Duvarı ve Su Kapısı olarak adlandırılan kabartmaları müzede orjinal durumlarına uygun olarak yerleştirilmiştir Kabartmalar üzerinde Tanrıça Kubaba için yapılan dinsel törenler, Kargamış Kralı Ararasın en büyük oğlu Kamanasın veliahtlığa atanması sahneleri, savaş arabaları, Asurlular ile yapılan savaşın zafer sahneleri, tanrı ve tanrıçalar, karışık varlıklar betimlenmiştir bu kabartmalarda Hititli ve Asurlu özelliklerin bir arada kullanıldığı görülmektedir Sarayın girişinde bulunan Sakçagözü kabartmalarında Asur ve Arami sanatının etkisi çok kuvvetli olup İ Ö 8 yüzyılın sonlarına tarihlenmektedir Malatya, Sakçagözü, Kargamış kabartmalarında başı üzerinde kanatlı güneş kursu olan güneş tanrısı ile tanrı şapkasının tepesinde hilal bulunan kanatlı ay tanrısı betimlemeleri, bu devirde de hala güneş ve ay tanrıları kültünün devam ettiğini gösterir Geç Hitit şehir krallıkları kültürünün ortak bir karakteri de Hitit hiyeroglif yazısıdır Artık Hitit çivi yazısının kullanılmadığı bu devir kabartmalarında Hitit hiyerogliflerinin yer aldığı görülmektedir Kargamış kabartmalarının yanısıra müzemiz salonlarında sergilenen Andaval kabartmasında, Sultanhanı - Kayseri ve Köylütolu stellerinde bunu görmek mümkündür Geç Hitit Çağının Anadolu arkeolojisi ve sanatındaki önemi Hitit sanatını İ Ö 700 yıllarına kadar yaşatmış olmasındandır Urartu Krallığı Urartular İ Ö I binin başlarında Van Gölü çevresinde bir devlet kurmuşlardır En güçlü dönemlerinde Urartu Devletinin toprakları Urmiye Gölünden Fırat Nehri Vadisine, Kafkasyanın güneyindeki Gökçegöl, Aras Nehri Vadisi ve Karadenizin doğu sahillerinden Musula, Halepe, Akdenize kadar uzanan geniş bir alanda idi Urartu toprakları yüksek ve kayalık dağlarla çevrili düzlüklerden, platolardan, dar ve derin vadilerden meydana gelmiştir Doğu Anadolunun sert doğa koşullarına uymak zorunda kalan Urartular hayvancılık ve ziraatte başarılı olmuşlardır Doğu Anadolu Bölgesi hayvan yetiştirilmesine uygun olduğu kadar ziraate de elverişli ovalara ve zengin maden filizlerine sahiptir Bölgenin bu doğal zenginlikleri, Mezopotamya kavimlerinin eski zamanlardan beri dikkatini çekmiştir Bundan dolayı bu topraklar sık sık Asur akınlarına uğramıştır Bu akınlara karşı koymak zorunda kalan Urartular İ Ö I binin başlarında birleşerek merkezi bugünkü Van (Tuşba) olan Urartu Devletini kurmuşlardır İ Ö 600 yıllarında kuzeyden gelen Med - İskit akınlarıyla ortadan kalkan Urartu adına ilk defa İ Ö XIII yüzyılda hüküm süren Asur kralı I Salmanasara ait çivi yazılı belgelerde rastlanmaktadır Urartular ne Sami ne de Hint - Avrupalı ırktandırlar Urartu dili üzerinde yapılan çalışmalar, bu halkın Hurri dilinin bir lehçesini konuştuğunu ortaya koymaktadır Hurriler Urartu krallığından beşyüz yıl önce aşağı yukarı aynı bölgelerde, doğu ve güneydoğu Anadoluda Antakyaya kadar uzanan ve Hititler ile çağdaş olan büyük bir medeniyet kurmuşlardır Böylece Urartuların Hurrilerle aynı soydan geldiklerini kabul etmek gerekir Urartular Asur etkisinden kendilerini kurtaramamışlar ve başlangıçta onların dilini, yazılarını kullanmışlardır Çivi yazısını kullanmış olan Urartuların dillerini okumak, ele geçen Asur ve Urartu dillerinde yazılmış iki yazıt ile bu dili çözmek mümkün olmuştur Az sayıdaki resmi veya ticari mektuplar pişmiş toprak tabletler üzerine yazılmış metinlerle yapılıyordu Urartuların bırakmış oldukları yazılı belgeler Asurlularınkinin aksine kuru ve cansızdır Ele geçen Urartu çivi yazılı tabletleri sayıca çok az olup kontrat ve mektuplardır Urartuların en önemli kitabeleri taş levhalar üzerinde bina bloklarında veya kayalar üzerindedir Bunun yanında Hitit hiyeroglifine benzeyen bir çeşit resim yazısını da kullanmışlardır Ele geçen Urartu çivi yazılı belgelerde Urartu krallarının kazandıkları zaferlerden, ele geçirdikleri esir ve ganimetlerden, inşa edilen sulama kanalları, kaleler ve mabetlerden söz edilmektedir Büyük su kanalları, suni göller yapan, araziyi sulamada ve bataklıkları kurutmada büyük başarı elde eden Urartuların bütün bu özelliklerini Asurluların bırakmış oldukları belgeler de doğrulamaktadır Asur kralları Urartu topraklarının bereketinden, mabet ve resmi depolarının zenginliğinden metinlerinde söz etmişlerdir Teokratik bir devlet olan Urartu Devleti feodal bir sistemle yönetilirdi Urartunun sınır bölgelerinde, Hitit Devletinde olduğu gibi krala bağlı beylikler vardı Bunlar krala vergi verirler fakat kendi bölgelerinde bağımsız olarak hüküm sürerlerdi Kuvvetli kalelerde oturan bu beyler savaş zamanlarında ordularıyla birlikte Urartu kralının emrine girerlerdi İ Ö IX ve VIII yüzyıllarda en parlak devirlerini yaşayan Urartular sarp ve kayalık olan bölgenin bayındırlaştırılmasında oldukları gibi mimarlıkta da usta olduklarını inşa ettikleri saray ve mabetlerle göstermişlerdir Yapılarını bu bölgenin coğrafi şartlarına uydurmuşlar, çok güzel işledikleri 20 - 25 ton ağırlığındaki taşları sarp tepelere çıkararak anıtsal yapılar inşa etmişlerdir Urartu mimarisi Asur mimarisinden farklı bir gelişme göstermiş olup genel olarak taş kaidelere basan ince, uzun ağaç direklerin hakim olduğu bir yapı tarzı kullanılmıştır Tapınak, saray ve yönetim binaları ve çeşitli işlikleri içeren Urartu kaleleri sık kuleli surlarla çevrilidir Bu yapılar konumları, planları ve yapım teknikleri ile anıtsal mimarlık örnekleridir Altıntepe, Çavuştepe, Adilcevaz, Kayalıdere ve öteki yerleşmelerde yapılan kazılarda ortaya çıkarılan yapılar, Urartu krallarının yazıtlarında sürekli olarak anlattıkları imar çalışmalarının somut belgeleridir Özellikle kendilerine özgü tapınakları ve saraylarındaki çok sütunlu kabul salonları Urartuların mimarlık tarihine getirdiği yeniliklerdir Altıntepe tapınağı bu tipi en iyi tanıtan örnektir Urartu sanatının en önemli özelliklerinden biri de bu anıtsal yapıların duvarlarını süsleyen duvar resimleridir Urartuların resmi yapılarını süsleyen duvar resimleri büyük ölçüde Asur resim sanatından etkilenmişse de bazı motifler ve üslup bakımından ondan ayrılık gösterir Canlı ve renkli çeşitli motiflerden oluşan duvar resimlerinde geometrik ve bitkisel motiflerle çeşitli hayvan sahneleri işlenmiştir İ Ö VIII yüzyılın son yarısı ile, VII yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen bu resimler Doğu Anadolunun sert doğası içinde gelişen Urartu uygarlığının sanata gösterdiği ilgi hakkında fikir vermektedir Çiçek ve geometrik motiflerle oluşturulan kompozisyonlar, kutsal ağacın iki yanındaki kanatlı cinler, kanatlı sfenksler, kutsal hayvanlar üzerindeki tanrılar, hayvanlar arasındaki mücadele ve diğer hayvan sahneleri en çok sevilen konulardır Bunlar arasında dini motiflerle yalnızca süsleme amacıyla yapılan resimler çoğunluktadır Duvar resimlerinin bu kadar canlı görünmesinin nedeni daima birbirine uygun ve parlak renklerin seçilmiş olmasındandır Resimler kırmızı, mavi, bej, siyah, beyaz ve az miktarda da yeşildir Ele geçen kalkan ve miğferler üzerinde ait oldukları kralın adı ile çeşitli insan ve hayvan tasvirleri vardır Altıntepede bulunan ve kulp yerlerinde dört boğa başı olan tunç kazan İ Ö VII yüzyıl başlarına aittir Urartu maden sanatının kendine özgü heykelciklerle süslü tunç kazanları Frigyaya, Kıta Yunanistana ve İtalyaya ihraç edilmiştir Urartu sanatında tunç levha işlemenin önemli bir yeri vardır Kemerler, miğfer ve kalkanlar, adak levhaları, koşum takımları, okdanlıklar bu grup içinde sayılabilir Tunç kemerlerde dikkati çeken özellik simetriye verilen önemdir Bir başka özellik ise figür ve motiflerin defalarca tekrarlanmasıdır Urartu sanat eserleri arasında önemli bir grubu da mühürler oluşturmaktadır Silindir ve damga mühürlerin yanısıra silindir - damga biçiminde olanlar Urartuların mühürcülük alanına getirdiği önemli bir yeniliği göstermektedir Mühürler üzerinde hayvanlar, karışık varlıklar ve bitkisel motifler bol olarak kullanılmıştır Fildişi işçiliği geleneğini Urartular büyük bir başarıyla devam ettirmişlerdir Çoğu mobilyalara ait olan fildişi parçaları Urartuların bu alandaki dikkat çekici özelliğini göstermektedir Bunlar arasında kuş başlı, kanatlı cinler (griffon), insan yüzleri, geyik kabartması, palmet plakları, kavuşturulmuş iki el biçiminde yapılmış aplike parçalar ve aslan heykelcikleri sayılabilir Bunlardan üç ayaklı sehpaya ait yatan aslan, Önasyanın fildişinden yapılmış en büyük aslan heykelciğidir Urartu beylerinin bir taraftan kayaların içine diğer taraftan yerin altına görkemli anıtlar olarak inşa edilen mezar odalarına, ağaç ve taştan yapılmış lahitlere gömülmüş olmalarında Asur krallarının büyük etkisi olmuştur Oda mezarların yanında ve üstlerinde bulunan kaya oyuğu mezarlar ve yüzeye çok yakın olarak bulunan urnalara da fakir halkın ya da esirlerin gömülmüş olmaları mümkündür Ancak bazı oda mezarlar içinde de urnalar bulunmuş olması prens mezarlarında da halk mezarlarında da hem gömme hem de yakma adeti olduğunu gösterir Urartu mezarları bırakılan ölü hediyeleri bakımından çok önemlidir Anadolu Medeniyetleri Müzesi Erzincan - Altıntepe, Ağrı - Patnos, Van - Toprakkale, Muş - Kayalıdere ve Adilcevazda yapılan kazılardan ele geçen eserlerle zengin bir Urartu kolleksiyonuna sahiptir |
 |
|  |
|
|
|
|
|
