|
|
||
![]() |
Büyük Selçuklu Devleti Siyasi Yapısıyla Ilgili Bilgi Lazım Hit: 91 Tarih: 2011-12-27 Ekleyen: medussa |
|
»Alanı En Büyük Küçük Yüksek Alçak En Sıcak En Kalabalık Nüfusu En Az Olan Bölge Bunları Biliyor Musunuz? »Artık Büyük Romanlar Yok »Atatürk, İngiltere Kralı 8. Edward Ve Onun Büyük Aşkı Madam Simpson »Bilgisayarınızda Olup Biteni Takip Etmenize Ve Windows Ayarlarının Büyük Bölümüne Kol »Bir Bölme Işleminde Bölen Sayı 6 Olduğuna Göre Kalan Sayıların En Büyüğü Kaç Olur? »Bitkilerde Çimlenme, Büyüme Ve Gelişme »Bitkilerde Çimlenme, Büyüme Ve Gelişme »Büyügünü Küçügünü Bilmek Ne Demektir »Büyüğünü Küçüğünü Bilmek Ne Demek »Büyük Boyutlu Dijital Fotoğraflarınızı Gözden Geçirmek çok Vaktinizi Alıyorsa, çok çe »Büyük Karara Doğru Kitabı »Büyük Selçuklu Devleti Siyasi Yapısıyla Ilgili Bilgi Lazım »Büyük Selçuklularda Toprak Yönetimi »Büyük Taarruz | Büyük Selçuklu Devleti Siyasi Yapısıyla Ilgili Bilgi LazımBatı Türklüğünün en kalabalık ve güçlü kesimi olan Oğuzlar , II Göktürk Devleti ve Uygur Kağanlığı zamanında daha batıya göç etmek zorunda kalmıştı IX ve X yüzyıllarda gerçekleşen ikinci göçte, Guz adıyla anılan bir kısım Oğuz kitleleri Doğu Avrupaya kadar ilerlemiş, asıl kitle ise Seyhun nehri civarında kalmıştır Seyhun bölgesine gelen Oğuzlar, X yüzyılda kışlık merkezleri Yenikent olan bir siyasî teşkilt oluşturmuşlardır Başkanlarına Yabgu denildiği için bu devlete de Oğuz Yabgu Devleti adı verilmiştir Devletin sınırları Seyhundan Hazar Denizine kadar uzanmaktaydı Ancak Oğuz Yabgulularında asıl siyasî ve askerî güç yabgudan çok sübaşı, yani ordu komutanının elindeydi Selçuklu Devletine adını veren Selçuk Bey ve babası Dukak da sübaşı görevinde olup, Oğuz yabgusu ile aralarında gizli bir mücadele söz konusuydu Nitekim kaynaklarda adı belirtilmeyen Oğuz yabgusu, bir Türk zümresi üzerine sefer yapmak isteyince sübaşı Dukak bu sefere itiraz etmiş ve bu yüzden aralarında kavga olmuş ve gizli mücadele böylece gün yüzüne çıkmıştır Bu olay Dukakı sübaşılıktan etmişse de, onun ve ailesinin Oğuzlar arasındaki itibarını artırmıştı Nitekim ölümünden sonra oğlu Selçuk da sübaşılık görevine getirilmiş, devletin askerî gücünü eline geçirmişti Sübaşı Selçuk ile yabgunun arası da açılmış, hem bu yüzden hem de yer ve otlak darlığı yüzünden, Selçuk ve emrindekiler Maverünnehire göç etmek zorunda kalmışlardır Selçuk Beyin, Seyhun nehri kenarındaki Cent şehrine göçü (960) Selçuklu Devletinin ortaya çıkmasını sağlayacak önemli bir gelişmedir Centte halkın büyük bir kısmı Müslüman idi Selçuk ve kendine bağlı olanlar, eski inanışlarıyla benzerlik gösteren bu dine sıcak bakıyorlardı Kısa bir süre sonra İslmiyeti kabul ettiler Böylece siyasî ve sosyal yönden de yeni bir kimliğe ve güce sahip olmuşlardı Nitekim Selçuk Bey, Oğuz yabgusunun yıllık vergiyi almak için gönderdiği memuru, kafire haraç verilmeyeceğini söyleyerek Centten kovdu Müslüman olmayan Oğuzlarla mücadele etmekten kaçınmadı Böylece İslm ve Türk dünyasında şöhreti gittikçe yayıldı Müslümanlığı kabul eden Oğuz kitlelerinin kendisine katılmasıyla Selçuk Bey, gücünü her geçen gün daha da artırmaktaydı Sayılarının gittikçe artması üzerine Selçuk Bey , Samaoğulları hükümdarından kendilerine yeni bir yurt gösterilmesini istedi Buhara yakınlarındaki Nûr kasabası yurtluk olarak gösterildi Seyhunu geçen Oğuzlar, Nûr kasabasına yerleşti Buna karşılık Karahanlılarla çarpışan Samanoğullarına yardım edildi Ancak Samanoğulları Devleti kısa bir süre sonra yıkıldı (999) Ülke Karahanlı ve Gazneliler tarafından paylaşıldı Yüz yaşını geçmiş olan Selçuk Bey 1009 tarihin de Centte vefat etti Selçuk Beyin 4 oğlu vardı: Mikil, Arslan (İsrail), Yusuf ve Musa En büyük oğlu Mikail babası hayatta iken bir savaşta ölmüştü (998) Bu sebeple Tuğrul ve Çağrı adındaki iki oğlunu Selçuk Bey yetiştirmiştir Yabgu unvanını taşıyan Arslan, babasının ölümü üzerine başa geçti Diğer kardeşi Musa ise onun yardımcısı durumundaydı Arslan Yabgu, Maverünnehiri ele geçiren Karahanlılarla mücadele etti Karahanlılara karşı isyan eden Ali Tegin ile ittifak kurdu Buharayı ele geçirdiler Bu güç birliğine karşı Gazneli Sultan Mahmut ve Karahanlı Yusuf Kadır Han anlaşmaya vardılar Gazneli Mahmut, görüşmek isteği ile yanına çağırdığı Arslan Yabguyu tutukladı ve Hindistanın kuzeyindeki Kalincar Kalesine hapsetti (1025) Arslan Yabgu 7 sene kaldığı bu kalede öldü(1032)Tuğrul ve Çağrı Beyler, amcaları Arslan Yabgunun tutuklanması üzerine fiilen Oğuzların liderleri durumuna geldiler (1025) Ancak geleneğe uygun olarak diğer amcaları Musayı yabgu iln ettiler Arslan Yabgunun ölümünden sonra Selçuklularda kısa süren bir dağınıklık yaşandı Arslan Yabguya bağlı Türkmenlerin bir kısmı, Gazneli Mahmutun izniyle Horasan a geçti Bunlar ileride Selçukluların Irak ve Horasan kolunu oluşturacaklardır Arslan Yabgu ile ittifak kurmuş olan Buhara hkimi Ali Tegin, Tuğrul ve Çağrı Beylerin kendine bağlı kalmasını istiyordu Buna karşı çıkan Tuğrul ve Çağrı Beyler ile Ali Tegin arasında şiddetli muharebeler cereyan etti Selçuklular Harezm bölgesine çekilmek zorunda kaldı Gazneli Valisi Harezmşah Altuntaşın gösterdiği bölgeye oturdular (1030 ) Ancak daha sonra, artan Gazneli tehlikesine karşı Selçuklular, Ali Tegin ve Harezm valisi ile ittifak kurdular Harezmde Cent Hkimi Şah Melik tarafından 7-8 bin Türkmenin öldürüldüğü korkunç baskın(1034), ve müttefikleri Harzemşah Harun ve Ali Teginin ölümleri (1035) üzerine, Selçuklular Horasana geçmek zorunda kaldılar Tuğrul ve Çağrı Beylerin beraberlerinde Musa Yabgu ve İbrahim Yınal kuvvetleri olduğu hlde, Gazneli hkimiyetindeki Horasana girişleri, Gazneli sultanı Mesutu oldukça telşlandırdı Çünkü daha önce bu bölgeye gelen Türkmenler, Gaznelileri çok uğraştırmıştı Bu sebeple Gazneli Mesut büyük bir ordu hazırladı Ancak Nesa yakınlarında yapılan savaşta Selçuklular bu orduyu ağır bir yenilgiye uğrattı (Haziran 1035) Gazneli Mesut, Selçuklulara bazı bölgeleri bırakmayı kabul etti Fakat Selçukluların kazandığı zaferi duyan Oğuz kitleleri bölgeye akmaya başlamıştı Bu durum karşısında Gaznelilerden yeni bölgeler istendi Bu isteği geri çeviren Gazneli Mesut, Selçukluların üstüne yeniden bir ordu gönderdi Serahs yakınlarında yapılan savaşta Selçuklular yine büyük bir zafer kazandı (Mayıs 1038) Horasanın tamamı Selçuklu hkimiyetine geçti Selçuklular bağımsızlıklarını iln ederek ilk idarî düzenlemeleri yaptılar Tuğrul Bey ele geçirilen Nişapuru devlet merkezi iln etti Dandanakan Savaşı ve Selçuklu Devletinin KuruluşuHorasanı kaybeden Gazneli Sultanı Mesut, Selçuklulara kesin bir darbe indirmek için ordusunun başına geçti Sefer esnasında katılanlarla birlikte Gazneli ordunun mevcudu 100 bine ulaşmıştı Selçuklu kuvvetleri ise ancak 20 bini bulan hafif süvarilerden oluşmaktaydı Bu dengesizlik sebebiyle Selçuklu ordusu yıpratma savaşı vermeyi uygun bulmuştu Bu sebeple ordu çöllere doğru çekildi Nişapura giren Gazneli Mesut, Selçuklu ordusunu takibe koyuldu Selçuklu birliklerinin vur-kaç taktiği ile iyice yıpranan Gazne ordusuna karşı meydan savaşı yapma zamanının geldiğine karar veren Çağrı Bey nihayet Merv yakınındaki Dandanakan Hisarı önünde Gaznelileri karşıladı Üç gün süren savaş sonucunda Gazneli ordusu ağır bir yenilgiye uğratıldı (22-24 Mayıs 1040) Gazneli Mesut beraberindeki 100 kadar atlı ile ancak kaçabildi ise de Hindistana giderken kendi adamları tarafından öldürüldü Dandanakan Savaşı, Selçuklular için bir dönüm noktası olmuştur Aslında Serahs Savaşıyla fiilen kurulmuş olan devlet, bu savaş neticesinde hukuken bağımsızlığını kazanmış, bölge ülkeleri ve halife Selçuklu devletini tanımıştır Böylece bölgedeki en büyük güç hline gelen Selçuklular, Türkleri bir bayrak altında toplamaya başlayacak ve İslmiyetin öncülüğünü üstleneceklerdir Dandanakan Savaşının hemen ertesinde Tuğrul Bey Selçuklu Sultanı iln edildi Mervde yapılan kurultayda devlet teşkiltı düzenlendi Selçuklu ülkesi ve ele geçirilmesi plnlanan memleketler Selçuklu hanedanına mensup üç lider arasında taksim edildi Buna göre merkezi Merv olmak üzere Ceyhun ve Gazne arasındaki bölge Çağrı Beye; Herat merkez olmak üzere Bust -Sistan arazisi Musa Yabguya verildi Tuğrul Bey Sultan unvanı ile başkent Nişapurda kaldı, Irak kendisine bağlandı Çeşitli bölgelere gönderilen diğer hanedan üyeleri de Sultan Tuğrulun emrine verildi Bunlar daha sonra Büyük Selçuklulara bağlı kalmakla beraber kendi devletlerini kurdular |
|

