 |
 |
|
|
|
||
 |
 |
|
|
|
|
|
 |
ELEKTRİKLE ÇALIŞAN ARAÇLAR Ve ELEKTRİK BİLGİSİ Hit: 2628 Tarih: 2010-05-13 Ekleyen: Ömercan gÖktaŞ |
 |
 »'Ay'da Elektrik üreteceğiz»10. Sınıf Atomlarda Elektron Dağılımı »10. Sınıf Elektron Ve Proton Hakkında »Atom Modelleri Ve Elektron Dizilişi »Atom Ve Elektron »Atom Ve Elektron »Atom Ve Elektron »Atom Ve Elektron »Atom Ve Elektron »Barajdan Nasıl Elektrik Elde Edilir »Barajdan Nasıl Elektrik Elde Edilir »Barajlardan çıkan Elektrik Akımının Voltajı Nedir? »Basit Elektrik Devresi Nedir »Basit Elektrik Devresindeki Ampulün Parlaklığı »Burhan Felek | ELEKTRİKLE ÇALIŞAN ARAÇLAR Ve ELEKTRİK BİLGİSİAmpuller: Aydınlatmada kullanılır ve elektrik enerjisini ışık enerjisine çevirir. Ampullerin kullanıldığı yere, elektrik enerjisinin değerine ve cinsine göre çok çeşitli tipleri bulunur. Elektrik süpürgesi: Elektrik enerjisini mekanik enerjiye çeviren yüksek devirli bir motora sahiptir. Bu motorun yüksek devirli olması (20.000 d/d), yüksek emme gücü sağlar. Bu ise temizlenmesi gereken yerlerdeki tozları emer ve bir torbada toplar. Halıyı dövüp tozunu kaldıran ve bu tozları emen tipleri de vardır. Elektrikli fırın ve ısıtıcılar (sobalar): Elektrik enerjisini ısı enerjisi şekline çevirip çalışırlar. Bunlarda bir direnç teli (rezistans) vardır. Tel genellikle krom-nikel alaşımında bir elemandır. Bu tel, fırının veya sobanın uygun yerine genellikle tuğlaların içine yerleştirilir. Tüp rezistanslı, kuvars sobalar da revaçta olan ısıtıcılardandır Elektrikli ütü: Isı enerjisini, elektrik enerjisinden sağlar. Bunun içinde de direnç teli vardır. Son senelerde alüminyumdan yapılan ütüler hafif olmakta ve kolaylıkla kullanılmaktadır. Ayrıca buharlı ütüler, ütüleme sırasında kumaşa buhar üflemekte ve ütünün daha iyi yapılmasını sağlamaktadır. Elektrikli çamaşır makinası: Bir veya bir kaç elektrik motoru bulunur. Çamaşır kazanının içindeki pervaneyi çalıştıran motor, çamaşırların kazan içinde dönmesini (sağa- sola) sağlar ve çamaşırı yıkar. Buzdolabı: Besinlerin taze olarak saklanması için soğuk bir ortam sağlar. Bu maksadı temin eden yine bir motor bulunur. Motor, soğutma işini yapan özel gazı sıkıştırmaya yarayan pompayı tahrik eder. Bunların dışında çok çeşitleri olan elektrikli araçlardan bazıları şunlardır: Elektrik çakmakları, vantilatörler, el lambaları, elektrikli su ısıtıcıları, elektrikli battaniyeler, ekmek kızartıcılar, tost makinaları, elektrikli ocak, çeşitli ziller, karıştırıcılar (mikserler), meyve suyu makinaları, bulaşık makinaları gibi. Elektriğin Günlük Yaşantımızdaki Yeri ve Önemi Günlük yaşamımızda akımın ısı ve ışık etkisinden birçok alanda yararlanılır. Aydınlatmada kullandığımız ampuller elektrik enerjisini ışık enerjisine çevirirler. Elektrik akımının ısı etkisinden yararlanılarak ütü, elektrik sobası, elektrikli ısıtıcı gibi birçok araç yapılmıştır. ELEKTRİK ENERJİSİ ELLEKTRİK, atom çekirdeğinin çevresinde dönen elektronların yer değiştirmesinden elde edilir. Elektronların hareket edebilmesi için , iletken dediğimiz maddeler gerekmektedir. Bu iletkenler elektronca zayıf olan bölgeye elektran akımı sağlarlar. Bu konuya biraz açıklık getirelim. Bir dağın tepesindeki taşın potansiyel enerjisi olduğunu görmüştük. Bu taş, dağın tepesinden aşağı yuvarlanınca kinetik enerjisi olduğunu görmüştük. Bu taş. dağın tepesinden aşağt yuvarlanınca, kinetik enerjiye dönüşür. Yani bir iş yapar. İşte bir elektriğinde potansiyel enerjisi vardır. FARKLI ELEKTRİK KAYNAKLARI Elektrik Enerji Üretiminde Kullanılan Kaynaklar Elektrik enerjisinin elde edilmesinde tabiattaki enerji çeşitleri kullanılmaktadır. Bu kaynaklar değişik dönüşümler sonucu elektrik enerjisine çevrilir. Kaynakların bazıları ise direkt kullanılmaktadır. Hidrolik Kaynaklar Akarsulardaki suların barajlarda toplanılarak yüksekten aşağıya düşürülmesi ile türbin çarkları döndürülür ve türbin şaft miline akuple bağlı olan jeneratör çıkışından elektrik enerjisi elde edilir. Bu tür sistemlere hidroelektrik santral denir. Termik Kaynaklar Kömür, petrol ve ürünleri, doğalgaz gibi fosil kaynaklı yakıtların yakılması sonucunda ortaya çıkan ısıdan elde edilen basınçlı sıcak su buharının, buhar türbinini döndürmesi ile, türbin şaft miline akuple bağlı olan generatör çıkışından elektrik enerjisi üretilir. Bu tür elektrik enerji üretimi yapan sistemlere termik elektrik santrali denir. Nükleer Kaynaklar Atomun çekirdeğinin kontrollü bir şekilde parçalanması sonucu ortaya çıkan ısı enerjisinden yararlanılarak elektrik enerjisi üretimi yapılan sistemlerdir. Bu sistemle çalışan santrallere nükleer elektrik santrali denir. Rüzgâr Enerjisi Rüzgâr alan açık arazilerde, rüzgârın etkisiyle rüzgâr türbinlerinde elde edilen mekanik enerji alternatör yardımıyla elektrik enerjisine dönüşmektedir. Bu sistemle çalışan santrallere rüzgar santrali denir. Güneş Enerjisi Güneşin ısı ve ışık enerjisinden faydalanılarak elektrik enerjisi elde edilir. Jeotermal Enerji Yeraltından çıkan sıcak su buharı ya da gazlardan yararlanılarak yapılan elektrik enerjisi üretim sistemidir. Gelgit Enerjisi Ayın hareketlerine göre deniz suları yerçekiminin etkisiyle alçalıp yükselmektedir. Deniz yüksekliğinde sular bir havuzda toplanır. Aynı hidroelektrik santrallerde olduğu gibi elektrik enerjisi üretilir. ELEKTRİĞİN TEHLİKELERİ Elektrik en önemli enerji kaynaklarımızdan biridir. Karanlıkları aydınlatmada, ev ve iş yerlerimizi ısıtma ve serinletmede, birçok çeşit makinayı çalıştırabilmek için motorların döndürülmesi gibi yüzlerce şeyi yapmada ona bağımlıyız. Elektrik yaptığı bütün iyi şeylere karşın tehlikelide olabilmekte, hatta insanların ölümüne neden olabilmektedir. A.B.D.? de yapılan araştırmalar kusurlu elektrik telli veya teçhizatının, her yıl yarım milyondan fazla elektriksel nedenli yangın başlangıcına, buna bağlı milyonlarca dolarlık mal-mülk hasarına ve çok sayıda insanın ölümüne neden olduğunu göstermektedir. Yine bu ülkede her yıl yaklaşık 1100 kişi elektrik şoklarından ölmektedir. Günlük yaşantımızda en çok kullandığımız elektrik dikkatli kullanılmazsa tehlikeli olabilir.80-90 voltu geçen akımlar ölüme neden olabilir. ELEKTRİĞİN TEHLİKELERİNDEN NASIL KORUNURUZ Elektrik kazalannın büyük çoğunluğu, genellikle kullanmadaki dikkatsizlikten ileri gelir. Elektriğin tehlikeleri kolayca unutulur. Sayaçtan geçtikten sonra, elektrik abonesi tamamen kendi tesisatından sorumludur. Elektrik tesisatlan, doğru olarak ve en kaliteli malzemeyle yapılmalıdır. Prizler yeter sayıda olmalı ve yüklemeleri önlemek için, ustaca yerleştirilmelidir. Aynca çocukların ellememeleri için kapalı prizler tercih edilmelidir. PİLLERİN DOĞRU KULLANIMI Fotoğraf makinelerinin güç kaynağı olarak artık çoğunlukla piller kullanılıyor. Piller biliyorsunuz elektrik enerjisini depolayan araçlardır. Pillerin tarihte ilk kullanıma başlanmasından bu yana biçimleri çok değişmiş ve birçok tipte üretilmiş durumdadır. Piller enerjiyi depolama, kullanımlarına veya dış biçimlerine göre değişik sınıflara ayrılırlar. Pillerin doğru kullanımına dikkat ederseniz fotoğraf makinelerinizden elde ettiğiniz verim daha fazla olacaktır. Kısa Tarih İster inanın, ister inanmayın çalışan ilk piller MÖ 250 yıllarında Pers İmparatorluğu zamanında Bağdat''ta üretilmişti. Bu pillerde demir ve bakırdan oluşan elektrotlar sirkeden yapılmış bir elektrolit içindeydi. Bu pillerin madenlerin kaplanmasında veya tıbbi tedaviler sırasında kullanılmış olabileceği düşünülüyor. Şu anda kullandığımız modern pillerin atası olan Volta pili ise çok sonraları MS 1800 yıllarında İtalyan bilim adamı Alessandro Volta tarafından icat edilmişti. Bundan önce 1748 yılında ünlü Amerikalı bilim adamı Benjamin Franklin statik elektrik depolamakta kullanılan kapasitörler (veya kondansatör) ile elektrik depolamayı başarmıştı. Volta pili sonraları giderek geliştirildi ve daha da sonra şarj edilebilir PİLLERİN KUTUPLARI Elektrostatik ve kütleçekim kuvvetleri, her ikisi de uzaklığın karesiyle ters orantılı olduklarından, matematiksel olarak birbirine benzer. Bir pilin kutupları arasında dıştan seyahat halindeki veya genelde uzayın herhangi iki noktası arasındaki potansiyel farkı, kütleçekimsel benzetmede, iki nokta arasındaki yükseklik farkı gibidir. Dolayısıyla, nasıl ki h yükseklik farkından düşürülen m kütleli bir cisim m.g.h kadar potansiyel enerji kaybedip, bir o kadar kinetik enerji kazanıyorsa; V gerilim farkı üzerinden düşürülen q yüklü bir parçacık da, q.V kadar potansiyel enerji kaybedip, bir bu kadar kinetik enerji kazanır. Kısacası, pilin kutupları arasındaki gerilim 1 Volt (V) ise, yükü e olan bir elektronun, kutupları birbirine bağlayan bir iletken üzerinden seyahati sırasında kazandığı enerji e.V= 1eV olur. Bu enerji miktarı elektrikte sık sık karşımıza çıktığından, özel olarak ?elektronvolt? adıyla anılır. Elektronun yükü e=1,6x10-19 Coulomb olduğuna göre; 1 eV= 1Vx1,6x10-19 C =1,6x10-19 J?dür. PİLLERİN ÇEVREYE VERDİĞİ ZARARLAR Pillerin insan sağlığına ve çevreye çok büyük zararları vardır. Piller cıva, kadmiyum, kurşun, çinko, mangan, lityum, demir, nikel, kobalt ve kimyasal maddelerden üretilir. Bu pillerin gelişigüzel çöplere atılması, doğrudan veya dolaylı olarak alıcı ortama verilmesi çevre açısından büyük tehlikeler yaratır. Metaller toprağa ve oradan da yeraltı sularına karışabilir. En başta toprak kullanılmaz hale gelir ve metallerin yarattığı su kirliliği sudaki ekosistemi alt üst eder. Etkilenen sadece su ekosistemi değil, aslında tüm ekosistemdir. Zaman içerisinde bu etkiler insanlar üzerinde de görülür. BASİT ELEKTRİK DEVRELERİ Elektrik devresinin, pilin bir kutbuna bağlanan kablonun devre elemanlarını dolaştıktan sonra pilin diğer kutbuna bağlanmasıyla oluşur.Elektrik devresinde pil, ampul, ampulün yerleştirildiği duy gibi devre elemanları arasında bağlantıyı sağlayan kablo bulunur. Elektrik devresinde değişiklik yaparak ampulün parlaklığını değiştirebiliriz. Devreye daha fazla ampul koyarsak parlaklık azalır. Devredeki pil sayısını artırırsak parlaklık da artar. İki pil ile oluşturulan devredeki ampul, bir pille oluşturulan devredeki ampulden daha parlak ışık verir. TEMEL ELEKTRONİK-DEVRE ELEMANLARI Mutlak ölçmelerin yapılmasının biraz daha güç olacağını tahmin ediyorsunuzdur. Bu ölçme yöntemleri ulusal labaratuarlarda ölçülecek büyüklüklerin temel birimlerinin ölçülmeden uygulanması yoluyla olur. Buna en güzel örnek etalonlar verilebilir. Mutlak olmayan ölçmelerde her ölçme işleminde olduğu gibi karşılaştırma yapılarak bilinmeyen değerin bilinen değerle bilinen değere çevrilmesi yoluyla yapılır. Bu tip ölçme yöntemini de ikiye ayırabiliriz... Doğrudan Karşılaştırma Yöntemi Doğrudan Olmayan Karşılaştırma Yine bir başka kabul gören görüş ise Sapmalı Ölçme Yöntemi Sıfır Yöntemi. Ölçülecek büyüklükler de 3 grupta toplanabilir. |
»Elektrikle-ilgili-kompozisyon / |
 |
|  |
|
|
|
|
|
