|
Mancınık Nedir MANCINIK. Eskiden kullanılan bir savaş aracı olan mancınık günümüzde genellikle bir oyuncak olarak düşünülen, ama tehlikeli bir silah da olabilen sapan ile aynı ilkeye, gerilme kuvvetine dayalı olarak çalışır. Basit bir sapan, çatallı bir sopanın çatal uçları arasına esnek bir lastik bağlanarak yapılır. Arasına koyulan bir taşla birlikte gerilen lastik, serbest bırakılınca boşalır ve taşı büyük bir hızla ileri fırlatır. Sapanla oynarken insan ya da hayvanların hedef alınması ciddi yaralanmalara ve hatta ölüme yol açabilir.
Eskiçağlarda mancınıklar savaş aracı olarak kullanılırdı. Topun icadından çok önce mey¬dan savaşları ya da kuşatmalarda mancınık¬larla düşmana taş, ok ya da kargı fırlatılırdı. Eski Yunanlılar ve Romalılar, 20 kilogramlık taşları 350 metreden daha uzağa fırlatabilen, büyük mancınıklar kullandılar. Bazıları yerle¬rinden kıpırdatılamayacak kadar büyük olan bu mancınıklarda fırlatma gücü, bükülmüş saç, halat ya da hayvan sinirinden yapılmış olan bir kirişin bükülerek gerilmesiyle sağla¬nırdı. Büküldükçe gerginleşen kiriş, bağlı olduğu mancınık kolunu geriye doğru çeker¬di. Kiriş bırakıldığı zaman hızla boşanır, mancınık kolu ileri doğru fırlar ve üzerindeki taşı büyük bir kuvvetle fırlatırdı. Ok ya da mızrak fırlatan mancınıklarda, tüfek namlula¬rında bulunan yivlere benzeyen yivler atılan oka dönüş vererek okun daha düzgün bir uçuş yapmasını sağlardı.
Ortaçağda kuşatmalarda kullanılan mancı¬nıklar eskiçağ yazarlarının anlattıkları mancınıkların birer kopyasıydı. Gene bu dönemde kullanılan bir başka mancınık türünde, mancınık kolu bir destek üzerine tahterevallideki-ne benzer biçimde oturtulmuştu. Kolun bir ucuna büyük bir ağırlık asılır sonra fırlatılacak taşın üzerine yerleştirildiği öbür uç aşağı doğru çekilirdi. Aşağı çekilen uç serbest bırakılınca, karşı uçtaki ağırlığın etkisiyle hızla yukarı doğru kalkar ve üzerindeki taşı ileri doğru fırlatırdı. Bu tür mancınıklar daha çok kuşatmalarda kullanılırdı (bak. Kuşatma).
Mancınıklar I. Dünya Savaşı nda bomba ve gaz bombası atmakta kullanıldı. Daha sonra savaş gemilerinden keşif uçaklarını fırlatmak için mancınıktan yararlanıldı. Günümüzde uçak gemilerinden kalkacak bazı jet uçaklarının havalandırılması için buhar gücüyle çalışan mancınıklar kullanılmaktadır.
|
»2008 SBS 6. Sınıflar Almanca Testi
