Nasıl kaynak gösterilir?

• Yeni bir madde yazarken veya varolan bir maddeye referans eklediğiniz zaman, madde ile ilgili bilim dalı veya işin açıklanması için doğruluğu kanıtlanmış çalışmalar' maddenin sonunda Kaynakça başlığının altında yer almalıdır.

• Maddeye önceden eklenmiş bir içeriğe katkıda bulunanlar, doğruluğu kanıtlanmış referansları ve dipnotları muhafaza edip sonuna ilave yapmalıdırlar.

• Eğer doğruluğu kanıtlanmış bir çalışma, tartışmalı ise, katkı yapan kişiler, metnin okunabilirliğine zarar vermeden ve dipnot kirliliği yaratmadan mümkün olduğu kadar doğru ve ulaşılabilir kaynaklar göstermelidir.

• Eğer katkı yapan kişiler kaynak gösterme şeklini belirlemekte anlaşamıyorsa, kaynak gösterme için en uygun formatın kararlaştırılması, maddenin ana içeriğini sağlayan yazarlara bırakılmalıdır. Eğer bir uzlaşmaya varılmamışsa, alıntı şekli ilk büyük katkı sağlayan yazarın kullandığı biçimde olmalıdır.

Eğer hangi sistem veya stili kullanacağınız belli değilse, şunu unutmayın: En önemli şey tüm bilgiler için kaynak tespit etme ve bulma ihtiyacının sağlanmasıdır. Eğer gerekliyse, bir madde için en doğru formatın nasıl olduğunu sormak için, deneyimli kullanıcılara Vikipedi mesaj sistemini kullanarak mesaj atabilirsiniz.

• Eğer maddenin sonunda Kaynakça bölümü yoksa satır başı yapılıp == Kaynakça == yazılarak Kaynakça başlığı açılmalıdır. Bu başlığın altına maddede yararlanılan kaynakları listeleyebilirsiniz. Daha sonra === Dipnotlar === başlığı atabilirsiniz.

Başlığın altına {{Kaynakça}} şablonunu ekleyiniz. Aksi takdirde maddeye eklediğiniz dipnotlar sayfa sonunda görünmezler ve sayfa sonuna kaynakça eklenmediğine dair bir hata notu otomatik olarak eklenir.

• Herhangi bir internet sitesini ya da yazılı bir kaynağı (kitap, gazete vs.) cümlenin sonunda dipnot olarak göstermek için noktadan sonra <ref>örnek kaynak</ref> şablonunu kullanınız. Örnek:

Elma, lezzetli bir meyvedir.<ref>Türkçe Ansiklopedi, Elma maddesi.</ref>

Bu metin, değişiklikleri kaydedildikten sonra şu şekilde görünecektir:

Elma, lezzetli bir meyvedir.^[1]

• Dipnotta internet sitesini üzerine tıklanabilir bir bağlantıya (gömülü bağlantı) döndürmek için köşeli parantez ([]) içine alınız ve adresten sonra bir boşluk bırakarak görünmesini istediğiniz yazıyı yazınız. Örnek:

Vikipedi'de 100 binden fazla madde vardır.<ref>[http://tr.wikipedia.org Ana sayfa] Türkçe Vikipedi</ref>

Bu metin, değişiklikleri kaydedildikten sonra şu şekilde görünecektir:

Vikipedi'de 100 binden fazla madde vardır.^[2]

Yukarıdaki örnekler "Dipnotlar" bölümünde şu şekilde görüneceklerdir:

Dipnotlar

Not: Dipnotlar kısmında rakamların yanındaki mavi yukarı ok (^) işaretine tıklarsanız, sizi metin içerisinde ilgili kaynağın eklendiği ifadeye götürür.

• Ekleme yaparken eğer kaynak bir süreli yayın(dergi) ise ISSN, kitap ise ISBN numarasını eklemeli, yazının sahibini, hangi tarihte yazıldığını ayrıntılı şekilde eklemelisiniz.

Ancak kaynak eğer bir internet sitesi ise erişimin belli bir süreden sonra sağlanamaması olasılığına karşı son erişilme tarihini ekleyebilirsiniz. Bir yazılı kaynağı kaynak gösterirken:

Kitaplarda: "Yazarın soyismi, ismi - kitabın ismi - basım tarihi - basım yeri - ISBN numarası"

Süreli yayınlarda: "Soyisim, isim - kaynağın adı - sayı - tarih - yer ISSN numarası"

Not:Eğer kaynakların iki veya üç sütün şeklinde sıralanmasını isterseniz alttaki kaynakça şablonunu {{kaynakça|2}} ya da {{kaynakça|3}} şeklinde düzenleyerek görsel uyumu sağlayabilirsiniz.

Ana madde: Şablon:Cite web

Vikipedi'de kolayca kaynak gösterebilmek için Vikipedi'nin kaynak gösterme şablonu Cite Web'i kullanabilirsiniz. Kaynaklarda asgari verilmesi gereken bilgiyi bu şablonun aşağıdaki kısa sürümünü kaynak vermek istediğiniz yere yapıştırarak verebilirsiniz:

{{Cite web | url = | başlık = | erişimtarihi = }}
 

Aşağıda bu şablonun biraz daha detaylı halini görüyorsunuz:

{{Cite web |url = |başlık = | erişimtarihi = | son = | ilk = | tarih = | yayımcı = }}
 

Bu şablonun tamamını burada bulabilirsiniz.

Bunun haricinde İngilizce http://www.citationmachine.net sitesini kaynakça hazırlamak için kullanabilirsiniz. Citationmachine, yazarların entelektüel haklarını korumak için hazırlanmış ücretsiz bir çevrimiçi yazılımdır. MLA ya da APA seçeneğine tıklayıp, daha sonra alıntı yaptığınız kaynağın türünü seçin. Formu doldurup submit tuşuna bastığınızda, kaynakça satırınız hazırlanmış olur. Bu satırı kopyalayıp, Vikipedi sayfasındaki kaynak göstermek istediğiniz yere referans şablonları (<ref>Örnek</ref>) arasında ekleyiniz.

Önemli hususlar

• Ücretli veya ücretsiz olsun, sayfalarına erişebilmek için üyelik gerektiren siteleri kaynak göstermeyiniz. Gösterdiğiniz kaynaklar her vikipedistin erişimine açık olmalıdır. Ayrıca birden fazla ülke tarafından erişimi engellenmiş siteler kaynak gösterilmemelidir.


• Bir uzman tarafından yazılmamış; blog, forum gibi siteler kaynak gösterilemez. Ayrıntılı bilgi için bkz. Vikipedi:Güvenilir kaynaklar.



• Bir Vikipedi makalesindeki referansları gösteren sistem zamanla değişebilir; bu yüzden bir makalede asıl önemli olan herhangi bir sisteme uygunluk değil, açık ve tutarlı bir içeriktir.


• Dikkat etmeniz gereken en önemli nokta, kapsamlı bir referans bilgisi yani, okuyucunun orijinal kaynağı rahatlıkla bulabilmesi için yeterli bilgi girmektir .

Bazı kaynak gösterme sistemleri

• MLA (Modern Language Association) usülü



• APA (American Psychological Association) usülü


• Gömülü HTML bağlantıları

MLA referans sistemi

MLA (Modern Language Association) referans sistemi dünyada akademisyenler tarafından sıklıkla kullanılan referans sistemlerinden birisidir. Aşağıdaki örneklerden yararlanarak Vikipedi'ye yaptığınız katkılardan sonra kaynaklarınızı ekleyebilirsiniz:

Kitaplar:

• Pamuk, Orhan. Benim Adım Kırmızı. 34. baskı. İstanbul: İletişim Yayınları, 2011. s. 472. <http://www.benimadimkirmizi.com>.

Yukarıdaki örnekte önce soyadının yazılmış olmasına dikkat ediniz. Eğer kitabın bir URL adresi yoksa ilgili kısmı çıkarınız. Örnekteki URL hayalîdir.

Ansiklopedi ve sözlükler:

• "elma." Büyük Türkçe Ansiklopedi. 3. baskı. 4. cilt. İstanbul: Diyar Yayınları, 1937. Erişim: 22 Eylül 2011. <http://www.buyukturkceansiklopedi.com/elma>.

Eğer kaynağın bir URL adresi, cilt numarası vs. yoksa ilgili kısmı çıkarınız. Örnek tamamen hayalîdir.

Eğer ilgili ansiklopedi veya sözlük maddesinin yazarı belli ise soyadı ve adı başa eklenir:

• Başar, Murat. "elma." Büyük Türkçe Ansiklopedi. 3. baskı. 4. cilt. İstanbul: Diyar Yayınları, 1937. Erişim: 22 Eylül 2011. <http://www.buyukturkceansiklopedi.com/elma>.

Çevrimiçi belgeler:

• "Gazel Nazım Şekli." Türk Dili ve Edebiyatı. Turkceciler.com, 2007. Erişim: 22 Eylül 2011. <http://www.turkceciler.com/gazel.html>.


• "köpek." Türkçe Sözlük. Dil Derneği, 5 Mayıs 2009. Erişim: 22 Eylül 2011. <http://www.dildernegi.org.tr/TR/Sozluk.aspx?>.

Yukarıdaki ilk tarihler (2007 ve 5 Mayıs 2009) ilgili web sayfalarının en son güncellenme tarihidir ve genellikle sayfanın en alt kısmında bulunur.

Önemli not: Eğer bir kaynakta birden fazla yazar varsa isimler aşağıdaki şekilde eklenir. Sadece ilk yazarın soyadı önce yazılır. Son yazardan sonra kaynağa yukarıdaki örneklerde olduğu gibi devam edilir:

• Soyadı1, İsim1, İsim2 Soyadı2 ve İsim3 Soyadı3. "elma." Büyük Türkçe Ansiklopedi. 3. baskı. 4. cilt. İstanbul: Diyar Yayınları, 1937. URL erişim: 22 Eylül 2011. <http://www.buyukturkceansiklopedi.com/elma>.

Gömülü HTML bağlantıları

MediaWiki yazılımı bir URL'yi tek köşeli parantez arasına alarak HTML bağlantılarını bir maddeye direkt olarak eklemeye olanak tanımaktadır - [http://www.google.com] — şu şekilde görünür: [1] Tam bir kaynak gösterme Referanslar bölümünde şu şekilde yapılmalıdır:

*[http://google.com Google internet sayfası], şu şekilde görünür:

• Google internet sayfası

Bir madde tarafından referans gösterilen gazete makalesine yapılacak gömülü bağlantı şu şekilde olabilir — [http://www.milliyet.com.tr/2006/05/23/spor/ydemirkol.html] — görünümü de böyle olacaktır. [2]

Gömülü bağlantı noktadan sonra yazılır veya yan cümle ve arkasından gelen virgülden sonra eklenebilir.

Daha sonra Referanslar bölümüne alıntı ile ilgili tüm bilgiler eklenir:

*[http://www.milliyet.com.tr/2006/05/23/spor/ydemirkol.html "Yeni Yıldırım kim olacak?!"] - Mehmet Demirkol, ''Milliyet'', 23 Mayıs 2006. Erişim: 16 Haziran 2006

Görüntü şu şekilde olacaktır:

• "Yeni Yıldırım kim olacak?!" - Mehmet Demirkol, Milliyet, 23 Mayıs 2006. Erişim: 16 Haziran 2006

Online gazetelerden referans verirken, makale ile ilgili olarak; yazarın adı, başlık, yayınlanan gazetenin ismi ve yayınlandığı tarih gibi bilgileri vermek çok önemlidir. Çünkü bir çok gazete yazılarını belli bir süre online yayınladıktan sonra arşivlere aktarır. Makale ile ilgili bilgilerin tam olarak verilmesi, verilen link’in çalışmadığı durumlarda dahi okuyucunun söz konusu makaleyi kolaylıkla bulabilmesini sağlar.

Ayrıca, bilimsel yayınlardan veya gazete haberlerinden herhangi bir makale başlığı alıntılandığında, alıntının kaynağı da birlikte verilmelidir. Böylece Vikipedi’nin bir kaynağa gönderme yaptığını, söz konusu cümlenin içeriğinin bizimle ilgili olmadığı belirtilmiş olur. Mesela, “Rum Rum’a kızdı, Mehmetçiğe yürüdü” düşüncesi Vikipedi’nin değil, “Sabah” gazetesinindir. Bu sebeple, başlığın “Sabah”tan alıntı olduğunu belirtmek, “Rum’un Rum’a kızdığı, Mehmetçiğin üstüne yürüdüğü gün” şeklinde kullanmamak gerekir.

Link vermenin avantajlarından biri, okuyucunun linke tıklayarak hemen alıntı yapılan makaleye ulaşmasını, böylece çok kolay bir şekilde kaynağı kontrol etmesini sağlaması; bir diğeri ise link yaratmanın ve sürdürmenin kolay olmasıdır.

Verilen linklerin birçoğunun zaman içerisinde ölü hale gelmesi ise bir dezavantajdır. Bu sebeple, daha önce de belirttiğimiz gibi, link verilse dahi makale ile ilgili bilgilerin tam olarak verilmesi, böylece verilen link ölü dahi olsa okuyucunun söz konusu makaleyi bulabilmesine imkan sağlanması gerekmektedir.

İsimli (etiketli) kaynak gösterme

<ref name="örnek isim">Kaynak Detayları</ref> 
 

Yukarıdaki örnekte görüldüğü gibi referans şablonuna name="örnek isim" eklenerek bir kaynağa isim (etiket) verilebilir. Böylece "aynı Vikipedi sayfası içinde" bu kaynak kolayca tekrar kullanılılabilir. Ayrıca kaynaklar bölümü daha verimli ve düzenli kullanılmış olur.

Bir kaynağı tekrar kullanmak için bağlantı ve kaynak detaylarını tekrar yazmak yerine <ref name="isim"/> kullanmak yeterli olacaktır. Bir kaynak ilk kez kullanıldığında "tam referans", sonraki kullanımlarda "kısa referans" kullanılmalıdır. Tam referansta ref name="" ifadesinden sonra / olmadığı ancak kısa kaynakta olduğu hususuna dikkat edilmelidir.

Dipnotlar

• Dipnotlar sayfa sonunda numaralı şekilde sıralandırılırlar. Okuyucu bir ifadenin yanındaki köşeli parantez içindeki rakamları (kaynak kısayollarını) tıklayarak dipnotlar bölümüne sıçrayabilir ve kaynağı inceleyebilir.


• Dipnotlarda açıklama yapma konusu tartışmalıdır. Eğer bir dipnotda, sayfadaki bir bilgi daha detaylı hale getirildiyse (fazladan açıklama ve örnekler eklendiyse) bunda bir mahsur yoktur. Ancak dipnot, o konudaki "tek" bilgi kaynağı ise bu durum tavsiye edilmez.


• Bazı kaynak gösterme sistemlerinde, kaynağın detaylarının (yazar adı, sayfa numarası vb.) yanısıra kaynak yayında bahsi geçen bilginin bulunduğu bölüm de kopyalanır. Özellikle tartışmalı bilgiler de bu usül de kullanılabilir.


• Bir sayfada kaynak gösterirken sizden önceki Vikipedistlerin o sayfada kullandığı sistemi kullanmanız önerilir. Eğer sizden önceki kullanıcıların hatalı bir işlem yaptığını düşünüyorsanız konuyu topluluk gündemine getirin.