 |
 |
|
|
|
||
 |
 |
|
|
|
|
|
 |
Canlıların Ortak özellikleri Hit: 96 Tarih: 2011-12-27 Ekleyen: blackprens |
 |
 »Alkolün Canlı Organizmalar Üzerindeki Etkileri»ATATÜRK-ŞİİRSEL CANLANDIRMA »Besinleri Zararlı Mikroskobik Canlılardan Korumak Amacıyla Geçmişten Günümüze Yöntemler »Canlı Vericili Böbrek Nakli Ve Böbrek Ömrü »Canlılar Alemiyle İlgili Merak Edilen Sorular Ve Cevapları »CANLILARDA DOKULAR KONU ANLATIMI »Canlılarda üreme Ve çoğalma »Canlılardaki Organik Ve Inorganik Bileşikler »Canlıların Beslenme Şekilleri »Canlıların Dağılışında »Canlıların Dünyasını Gezelim Tanıyalım »Canlıların Ortak özellikleri »Canlıların Sınıflandırılması »CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI +rep »Canlıların Sınıflandırılmasında Kullanılan Birimler | Canlıların Ortak özellikleriAÖZEL BİR KİMYASAL DİZİLİME SAHİP OLMALARI Cansızlar, kimyasal bağların izin verdiği ölçüler içerisinde bir bileşime sahiptirler Canlılar ise bu kimyasal bağların dizilimini özel bir şekilde saptarlar Tüm canlılar genleri oluşturan çekirdek asitlerini -genellikle DNA (bazı virüslerde RNA)- içerirler Gensiz bir canlılık düşünemeyiz Çünkü genler değişik yaşam formlarının sentez ve replikasyonundan (eşlenmesinden) sorumludur Tüm genler aynı birimlerden; fakat değişik dizilimlerden oluşmuştur Dolayısıyla tüm canlıların yapısına giren protein, bu genlerin yapısal değişikliğine uygun olarak, her hücrede farklı amino asit dizilimine sahip olurlar İlave olarak karbonhidrat, yağ, ve su içerirler Tüm bu maddelerin özel karışımı protoplazmayı meydana getirir BHÜCRESEL DİZİLİM Canlıların büyük bir kısmı (kural olarak çokhücreliler) hücre olarak bilinen birimlerden yapılmıştır Her hücre çok ince zarla (plazma zarı) çevrilmiştir Bu zar erimiş maddelerin ve suyun hücre içerisine girip çıkmasına izin verir Her iki yönde de geçirim bakımından çok özelleşmiş seçici bir yeteneği vardır Hücre bir çok kimyasal değişimin yapılabilmesi için değişik enzimleri ve en önemlisi yalnız başına kendinin aynını üretebilecek yeteneğe sahiptir CORGANİZASYON Canlıların vücut kısımlarının görev bölümüne ve belirli kurallar içerisinde canlılık etkinliğini devam ettirmelerine organizasyon denir Bütün hayvan ve bitkilerin vücudu, yapısal ve işlevsel olarak birim kabul edilen hücrelerden yapılmış olmasına karşın homojen değildir Farklılaşmış vücut kısımları değişik görevleri üzerine almıştır Hatta birhücreli canlılarda, ergin evrede, boy ve şekil sabit olmakla beraber, hücrenin farklı kısımları farklı görevleri üzerine almıştır DUYARILMA Bütün canlıların çevrelerindeki fiziksel ve kimyasal koşulların değişmesine karşı tepkileri kalıtsaldır Basit organizmalarda uyarı, genel olarak bütün vücutla algılandığı halde, yüksek organizmalarda duyu organlarının yeri merkezileşmiştir Örneğin; ışık gözle, koku burunla, tat dille, basınç ve sıcaklık deriyle vs Uyarının alınması ve gerekli tepkinin gösterilmesi, canlının evren içerisinde en uygun yerde ve koşullarda yaşamasını sağlamayı yaratmaktadır EHAREKET Beslenme, korunma, üreme, yayılma, en rahat edebileceği bölgeyi bulma vs gibi yaşamın temel işlevlerini yürütebilmek için, ilkel organizmalarda ya vücudun tamamıyla protoplazmik hareket ya bir kısmıyla sil ve kamçı hareketi ya da yüksek organizmalarda görülen, yürüme, yüzme, ve uçmanın sağlanması için belirli organ oluşumları görülür Birçok canlı tüm yaşamı süresince belirli bir yere bağlı kalmasına karşın, vücudun değişik kısımlarının çevre koşullarına göre değişimi de hareket olarak kabul edilir Örneğin; bitkilerde ışığa (fototropizm), yerçekimine (geotropizm), neme (higrotropizm), vs ye yönelim bir hareket kavramı içerisinde değerlendirilir FENERJİ KULLANIMI Canlılığın en önemli öğelerinden biri büyüme, üreme, yenilenme vs için enerjiye olan gereksinimleridir Hücre kendi başına enerji üretemez; dışarıdan kaynak sağlamak zorundadır Hayvanlar enerji bağları içeren molekülleri yıkmak (katabolik tepkimeler) suretiyle gerekli enerjiyi sağlarlar (karbonhidrat, yağ ve proteinden) Küçük molekülleri büyük moleküller halinde bağlayarak (anabolik tepkimeler) yapı taşlarını ve enerji depolanmasını da yapabilirler Bu tepkimelerin tümüne birden biyoenerjitik denir Bir moleküldeki enerjinin büyük bir kısmını kullanma oksijen kullanmakla olur; yani tamamıyla oksitlenmelidir (aerobik solunum=oksijenli solunum) İlkel canlıların bir kısmı (bazı mikroorganizmalar, özellikle mayalar) ve bazı endoparazitler (bağırsak solucanları gibi) bu kaynak maddeleri oksijensiz yıktığı için enerjinin pek az bir kısmından yararlanabilir (anaerobik solunum=oksijensiz solunum) Pek az bir organizma grubu da bazı inorganik maddeleri yıkmak suretiyle enerji elde eder; azot, demir ve kükürt bakterileri bunlara tipik örneklerdir Dünyada serbest oksijenin olmadığı devirlerde, canlılar enerjilerini bu yollarla sağlıyorlardı Bitkiler ise (saprofit ve parazit olanların bir kısmı hariç) enerji kaynağı olarak güneş ışınlarını kullanır Güneş ışınlarının kuantlarındaki enerjiyi kimyasal bağlar halinde (nişasta) tutarlar ve bu kimyasal bağlar tüm adrıbeslek (heterotrof) canlıların enerji kaynağını ve yapı maddelerini oluşturur İlk evrelerde (bitkiler oluşmadan önce) enerji kaynağı olarak UV ışınlarının katalizlediği bazı ilkin organik moleküller kullanılmıştır Ozon perdesi oluştuktan sonra bu kaynak büyük ölçüde kurumuştur GÇEVREYE UYUM Canlılar kural olarak yaşadığı ortamın koşullarına uyum yapabilecek yeteneğe sahiptir Bu durum homeostatik tepki olarak bilinir Değişik koşulların bulunduğu ortamda en uygun yeri seçmeye çalışır; şayet tam anlamıyla uygun ortam bulamazsa, yapısal değişikliklerle (mutasyonların yardımıyla) bu uyum sağlanmaya çalışılır Günlük uyumlardan binlercesini farkında olmadan yaparız Örneğin gözün karanlığa ve aydınlığa uyum yapması gibi Çevre koşullarının değişmesi canlı bünyesine en az etki bırakacak şekilde iletilmeye çalışılır (özellikle sıcakkanlılarda); örneğin çölde ve kutuplarda insan kanı her zaman aynı sıcaklıktadır Canlı, uyum yapabildiği oranda hayatta kalma şansına sahiptir Bu oran ise kalıtsal yapı ile saptanmıştır Bu sınırların dışındaki uyumlar ancak mutasyonlarla sağlanabilir HÜREME Hiçbir canlı sonsuz olarak yaşamını devam ettiremez Herhangi bir şekilde, üremeyle, kalıtsal materyal gelecek kuşaklara aktarılır Birhücrelilerde bölünme aynı zamanda çoğalmayı sağlamasına karşın, çokhücrelilerde üreme belirli vücut kısımlarına özgü bir yetenek olarak ortaya çıkmıştır Bazı canlı gruplarında gen değişimi olmaksızın (eşeysiz) üreme görülmesine karşın (birhücrelilerde mitoz bölünme; çokhücrelilerde tomurcuklanma, dallanma, partenogenez çoğalma, bitkilerde çeliklenme vs) kural olarak eşeyli üreme çok daha sıktır Bu şekilde değişik gen kombinasyonları ortaya çıkarak daha başarılı döllerin meydana gelmesini sağlar Bu, evrim mekanizmasının en önemli ögelerinden biridir İ EVRİMSEL UYUM VE VARYASYONLARIN KALITIMI |
 |
|  |
|
|
|
|
|
