Nükleer, radyasyon, santral… Türkiye bu kavramlarla Çernobil ile tanıştı.

Ve bugün tüm dünyada yankı uyandıran Fukushima gerçeği… Gelecek nesilleri tehlike altına alan ve tüm dünyada pek çok olumsuz örneği bulunan nükleer enerji santral bacaları artık Türkiye’de de tütecek. Yüz binlerce insanın yaşamını yitirmesine neden olan ve yüz binlerce kişinin hastalıklı kalmasına, sakat kalmasına sebebiyet veren radyasyon beşiği santrallerinin yapımı için çalışmalar başladı.

Japonya gibi nükleer santral yapımında dünyanın en gelişmiş teknolojilerini kullanan ve her an depreme hazır bir ülke’de yaşanan 11 mart 2011’de 8,9 büyüklüğündeki deprem sonrası Fukushima Santrali’nde meydana gelen patlama tüm dünyanın gözünü korkuttu. Almanya ve Japonya‘ da yaşananlar, tamamen imkânsız olduğu düşünülen risklerin göz ardı edilemeyeceğini ifade ederek 7 nükleer santralini geçici olarak kapattı, İsviçre 3 nükleer santral projesini askıya aldı. AB ve Rusya mevcut nükleer santrallerini güvenlik denetimden geçirmeye başladı.

Tüm bu gelişmelerin, Türkiye’nin Akkuyu’da kurmaya çalıştığı nükleer santral için çok önemli bir uyarı niteliğinde olması beklenirken nükleer santral kurma inadı hala devam etmekte. Akkuyu’da kurulacak olan nükleer santral için 35 yıl önce 1976 yılında bir yer lisansı alınmıştı. O tarihte elde edilmiş yerbilimsel veri ve değerlendirmeleri dikkate alıp, bu günün şartlarında hala geçerli görülmesi akıl karı olmasa gerek.

Bölge aktif haldeki Ecemiş fay hattından sadece birkaç kilometre uzaklıkta olup geçmişte depremlere sahne olmuştur. Diğer taraftan bölgenin, önemli bir deprem beklentisi olan Doğu Anadolu ve Ölüdeniz fay zonundan etkilenme olasılığı da bulunmaktadır. Tarihsel dönemlerde yıkıcı büyüklükte sığ odaklı depremler ve tsunamiler üretmiş Helenik-Kıbrıs yayının da etkisi altındadır. Bu dalma batma zonunda meydana gelecek bir depremin ve buna bağlı oluşacak tsunaminin, güney batı Anadolunun yanı sıra Akkuyu santralinin bulunduğu bölgeyi de etkilemesi söz konusudur.

Nükleer santral istemiyoruz çünkü, nükleer santrallerin atığı da nükleerdir! Nükleer santraller her gün havaya ve denizlere büyük miktarlarda radyoaktif atık salınmasına neden olur. Santraldeki ufak bir sızıntı, milyonlarca canlının radyasyona maruz kalmasına sebep olacaktır.

Radyasyon vücudumuzdaki molekülleri parçalar. Hücrelerimizdeki DNA molekülleri parçalandığında kanser olma riskiyle karşılaşırız ve bireylerin genetik yapısını etkilediğinden mutasyonlara sebep olur. Radyasyondan etkilenmiş toprak, su, bitkiler, hava, nesneler ve insanlar aracılığıyla da radyasyon yayılır. Nükleer santral kurulumu en pahalı santraldir ve en az 10 yılda kurulabiliyor.

Teknolojisi, yapım, inşaat ve güvenlik maliyetleri çok yüksektir. Kazalardan kaçınılamaz; tasarım kusurları, yıpranma, mekanik ve insani hatalar nedeniyle kaza olasılığı yapısaldır. Normal işleyişi sırasında fark edilmeyen sızıntılar nedeniyle çevresinde radyoaktif kirlilik yaratır. . Kaza ve sızıntılar, yüksek toplumsal maliyete yol açar ve sınır tanımaz. Nisan 1986’da meydana gelen Çernobil nükleer santral kazasının yarattığı olumsuz etkinin Karadeniz kıyılarında da etkisini göstermesi çok aşikar bir örneği teşkil eder.